X
تبلیغات
دنیای تخنیک - براورد وانواع مروج ان در ساختمان ها

دنیای تخنیک

ساختمان سازی وپروسه کاری آن

1- تعريف برآورد:

برآورد عبارت ازدر يافت ا حجام كار طبق مشخصا ت و نيروي كار است تا بر اساس آن قیمت تمام شد یک ساختمان یا پروژه معلوم گردد.  

این پروسه اساسآ یک فارمول بندی ساینسی مصارف می باشد که جهت تکمیل نمودن و تسلیمی یک پروژه اجرامی گردد.(م-4 فصل اول صفحه 2 )

باید یادآور گردیم اینکه این پروسه تحت بهترین شرایط کاری نیز یک فعالیت مغلق می باشد زیرا به کمک آن باید تغیرات را که در احجام کاری،مزد کارگران وتهیه مواد رخ می دهد مستقیمآ کنترول نموده و وارسی نمایم.

موضوع مهم که توسط  این فعالیت باید اجرا گردد این است تا تحلیل مصارف و مواد مصرفی پروژه ها را به مراجع زیربط به رویت یک اسناد درست ارایه نمود.

و یا هم میتوان برآورد را چنین تعریف نمود، عبارت از پروسه بدست آوردن قیمت تخمینی یک ساختمان میباشد  که از روی نقشه ها و مشخصات مربوطه آن بدست می آید ولی باید خاطر نشان ساخت در صورتیکه  برآورد یک پروژه درست اجرا گردیده باشد نباید بیشتر از 10 فیصد دارای غلطی باشد که این فیصدی توسط کسانی که معمولا در این فن مصروف کار اند تعین گردیده است.

بنا بر تعریف های فوق  جهت عملی نمودن این پروسه به مواد ذیل ضرورت داریم:

 

(Technical Documents) اسناد تخنیکی  -2

که عبارت از نقشه های مهندسی، سیول، برق،حرارت، ابرسانی و غیره می باشد.  که این نقشه ها باید دارای همه مشخصات به شکل مکمل آن باشد تا در اثنای برآورد به هیچ نوع مشکل روبرو نگردیم.

 

 (Specification of Materials) مشخصات مواد -3  

مشخصات مواد ساختمانی و  زمین مربوطه با نوعیت آن و همچنان احجام کارپروژه که در نظراست تا برآورد آن صورت گیرد باید به شکل مکمل آن در دسترس ما قرار گیرد.

 

(Cost of Materials)  قیمت مواد-4

دسترسی به تمام قیمت های مواد مورد ضرورت  که حد اقل طی شش ماه اخیر از بازار جمع آوری گردیده باشد نيز از جمله ضرورت هاي است تا بتوانيم يك ساختمان را به شكل درست ان برآورد نمود.

ولی تجربه نشان داده است که  باید تمام قیمت های که از بازار جمع آوری گردیده  5 الی 10 فیصد   نظر به وضیعت منطقه به شکل مصون آن  در نظر گرفته شود.

برعلاوه مواد فوق در نتيجه عملیه برآورد نخست باید تمام احجام و مساحت های  پروژه مورد نظر جمع آوری گردیده و به تعقیب ان جهت دریافت قیمت نهای پروسه های بعدی اغاز گردد. چون این پروسه قبل از اعمار تعمیر بوقوع میپیوندد بنأ جهت مصؤنیت کار  باید خاطر نشان ساخت که دقت در این پروسه در صورتیکه نرخها ثابت بماند مربوط میگردد به تجربه کاری براوردی  بدین معنی که به هر اندازه که بیشتر پروژه ها را براورد نماید به همان اندازه  معلومات بیشتر را حاصل خواهد  نمود و براورد را که انجام میدهد  دقیق تر و درستر خواهد بود.

(Types of Estimation)انواع مروج برآورد  

چون هدف از براورد یک پروژه یا یک تعمیر بدست آوردن قيمت مجموعي همان پروژه يا تعمير است،بنآ ضرورت است تا در قسمت انواع و اقسام آن معلومات كافي ارايه گردد بدين اساس بهتر است تا معلومات كه راجع به انواع برآورد تحرير مي گردد در ابتدا به شكل يك جدول منظم دسته بندي گردد بعدآ ميتوان انواع انرا تحت عنلوين جداگانه معرفي نموده و در قسمت هر كدام معلومات ارايه گردد.به همين اساس  جهت روشن شدن بهتر موضوع  جدول (1)  ارایه مي گردد .

 

برآورد ابتدای یا

Preliminary Estimation

برآورد مشرح  یا

Detailed Estimation

برآورد مکمل یا

Complete Estimation

1-برآورد سطحی

1- روش مقدار فی واحد

1- برآورد مکمل

Gross Floor Area Estimation

Unit Quantity method

Complete estimation

2- برآورد حجمی

2- روش مقدار مجموعی

 

Cubage Estimation

Total Quantity method

 

3- برآورد برویت فی واحد

 

 

Cost per unit of Quantity

 

 

 

اکنون جهت معلومات بیشتر لازم است تا جدول فوق را به صورت مفصل آن شرح نمود.

 

 

 

 

(PreliminaryEstimation)

 

  این نوع برآورد را بنام  Short cut Estimation  نیز یاد مینمائید که هدف از اجرای این نوع برآورد در ساختمان ها این است، كه در  زمان کم قیمت تمام شد تقریبی پروژه یا تعمیر را طوری بدست آوریم که با قیمت اصلی آن دارای تفاوت زیاد نباشد. اين دسته برآورد نيز به سه نوع ديگر دسته بندي مي گردد.

 

1- برآورد سطحی(Gross Floor Area Estimation)

 

 در این نوع براورد ابتدا مساحت پروژه را پیدا نموده بعدأ مساحت   مجموعی ضرب قیمت فی واحد مساحت میگردد. نكته قابل يادآوري اين است  که در ممالک رو به انکشاف همه ساله یا در هر شش ماه قیمت فی واحد سطح برای سایر تعمیرات  از طرف شاروالی مربوطه روی یک سلسله معیار ها و اصول به دسترس مردم قرارداده مي شود که بعدآ  از روی ان نظر به تعمیر مربوطه مساحت کلی تعمیر ضرب قیمت فی واحد ان شده  و قیمت تخمینی پروژه بدست می آید که تطبیق این پروسه عمومأ زمانی بشکل درست  تحقق میابد که مهندس یا براورد کننده دارای تجربه کافی باشد و یا هم قیمت های في واحد به شکل درست  توسط شرکت های ساختمانی معتبر و یا دولت های وقت تثبیت شده و  بدسترس انجنیران قرارگیرد  ولی در قسمت مساحت های ساحات سربازاصول طوری است که مساحت ساحات سرباز چون برنده ها و پیاده رو های سرپوشیده بعد از دریافت ضرب فکتور 0.5 میگردد.همیشه در قسمت هاي متذكره ساختمانها 50 فیصد مصاحت آن در نظر گرفته می شود.

 

2- برآورد حجمی  (Cubage Estimation)

 

 در این نوع براورد باز هم قیمت فی متر مکعب تعمیرات بعد از یک مطالعه دقیق و ارزیابی درست به کمک شرکت های معتبر و قابل قبول مطابق لایحه که در کشور رایج باشد درج یک جدول گردیده و بعد از هر شش ماه باید به شکل درست آن بعد از یک سروی همه جانبه ودریافت نرخ روز قیمت ها را مطابق مارکیت  عیار ساخته  و به دسترس مراجع مربوطه گذاشت . که بعد به تعقيب اين پروسه كاري بعد از دسترسی به آن برآوردی نخست تمام حجم تعمیر یا پروژه را دریافت نموده و سلسلتا به رویت جدول دست داشته قیمت فی متر مکعب پروژه را دریافت نموده و انرا در حجم كلي تعمير ضرب نموده تا قیمت تمام شد تعمیر را به دست آرد.

این نوع براورد نظر به براورد سطحی دقيقتر بوده و در این پروسه نیز باید در قسمت برنده ها، پیاده رو های سرپوشیده وساحات سر باز 40 الی 50 فیصد حجم آن  در نظر گرفته شود.

درمجموع جهت دريافت حجم تعميرات ارتفاع شان مطابق اشكال ذيل در نظر گرفته مي شود.

 

 

 

  برآورد به رویت فی واحد (Cost Per Unit Of Quantity Estimation)

جهت اجرای این نوع براورد باز هم قیمت فی واحد ساختمانی هر تعمیر بطور مثال در مکاتب که واحد آن صنف، در شفاخانه ها که بستراست  و در منازل رهایشی که اطاق خواب میباشد داده میشود و از روی آن میتوان قیمت نها یی پروژه را بدست آورد ولی باید خاطر نشان ساخت که این طریقه زمانی موثر و مفید واقع میگردد که از یک طرف  براوردی دارای تجربه زیاد باشد واز طرف دیگر نرخ ها در بازار ثابت و مملکت دارای یک ثبات سیاسی و اقتصادی  باشد.

 

(Detailed Estimation) برآورد مشرح    

 

جهت اجرای این نوع برآورد نخست باید تمام معلومات راجع به پروژه از روی نقشه ها و مواد دست داشته جمع آوري گرديده و به تعقیب آن بعد از جمع آوری احجام و مساحت های کاری نرخ پروژه تثبیت گردد که می توان این شکل برآورد را به دو دسته ذيل تقسیم بندي نمود .

 

(Unite Quantity Method)1.روش مقدار فی واحد  

 

قیمت تمام مواد و پروسه های کاری از قبیل مزد مرد کار،کسبه کار،قیمت مواد مثلا سنگ ریگ سمنت و بلاخره تمام ضروريات برای فی واحد هر پروسه کاری از قبیل سنگ کاری ، خشت کاری، پلستر کاری و غیره  دریافت گردیده  و قیمت فی واحد  آن به دست مي آيد كه به رویت ان در ختم کار از روی قیمت فی واحد هر پروسه کاری قیمت مجموعی تمام تعمیرو یا پروژه را مي توان حساب كرد که این طریقه روش مقدار فی واحد را به نام Unit Cost  نیز یاد می کنند.

 

(Total Quantity Method)2.روش مقدار مجموعی  

 

در این نوع براورد از روی نقشه های دست داشته مقدار مجموعی تمام فعالیت های کاری براورد گردیده به تعقیب آن بعد از یک سروی دقیق قیمت تمام شد پروژه تعین مي گردد. در اين نوع برآورد ها پول قابل پرداخت همان قیمت مجموعی می باشد. براورد تمام اجزا و ملحقات پروژه  صرف برای تثبیت قیمت های حقیقی آن ضروری پنداشته می شود که این طریقه را بنام Lum Sum یا روش مقدار مجموعی یاد می نمایند.

 (Complete Estimation) برآورد مکمل   

 

باید خاطر نشان ساخت که در این نوع براورد  ضرور است تا تمام پلانهای مکمل  مهندسی، سیول، برق و آبرسانی را در دسترس داشته باشیم و بعدأ چون گذشته ها باز هم تمام فعالیت های ساختمانی با مقدار مجموعی آن تثبیت گردیده و از روی آن قیمت تمام شد تعمیر بدست می آید ولی باید در نظر داشته باشیم که عمومآ بعد از تکمیل  این نوع برآورد  قیمت مجموعی پروژه به دست می آید که این قیمت متشکل از اجزای ذیل می باشد.

قیمت مجموعی پروژه مساوی است به مجموعه قیمت های مستقیم ، قیمت های غیر مستقیم و مفاد که عمومآ در ساختمان ها الي 10 فيصد تمام بودجه در نظر گرفته ميشود مي باشد كه هر كدام  در ذیل به صورت مشخص واضع خواهد گرديد.

1-     قیمت های مستقیم که حاوي  قیمت تمام مواد ساختمانی از قبیل ریگ، جغل،چوب ، سيخ ،سمنت و طاقت کار كه  عبارت از مزد  کسبه کار ومرد کار و معاشات انجنیران را در بر می گیرد مي باشد.

2-     قیمت های غیر مستقیم در بر گيرنده  تمام مالیات ، تکس و بیمه می باشد.

3-     مفاد که معمولا 10 الی 15 فیصد در نظر گرفته می شود.

 

قابل ذکر است که  از جمله مواد فوق صرف در مورد طاقت کار باید معلومات بیشتری آرایه گردد که می توان آنرا طور ذیل شرح نمود.

 

طاقت کار در مجموع پروژه ها به دو نوع یا د سته تقسیم می گردد.

 

1-     کارگران ماهر که  آنها به نام  Skilled Labors يا  ( SL )یاد می گردند.مانند گلكار،نجار،حلبي ساز، سيم تاب، رنگمال ، برقي و غيره.

2-      کارگران غیر ماهر که آنها به نام Unskilled Labors  یا ( USL ) یاد می گردند حاوی تمام کارگران غیر ماهر که درسایر عرصه های کاری مصروف اند می باشند.

قابل ذكر است كه روز هاي كاري از اين به بعد به نام Man-Day كه عبارت از 8 ساعت كاري مي باشد ياد مي گردد.

اين ساعات كاري به شمول 90 دقيقه صرف طعام چاشت و اداي نماز در نظر گرفته مي شود.

 

     (Qualification of an Estimator) اوصاف یک براوردی

 

اوصاف یک براوردی خوب  عبارتند از :

 

1-استعداد و دانش دانستن تمام بخش های ساختمانی را داشته باشد.

2-دانستن قیمت های سایر مواد ساختمانی در بازار آزاد.

3- داشتن استعداد مطالعه ، جمع آوری و تطبیق معلومات راجع به براورد.

4-داشتن معلومات در باره منابع مواد مورد ضرورت در پروژه ها.

5-داشتن استعداد كافي جهت استفاده از سایر نقشه ها از قبیل نقشه های مهندسی،ساختمانی ، برق ، آبرسانی و غیره .

برعلاوه برآوردي بايد معلومات كافي را در مورد لايحه طاقت كار كه در سال 1344 بعد از تصويب شوراي وزرا مرعي الاجرا قرار گرفت دريافت نمايد.

این لایحه شامل بخش ها و امورات ذیل می باشد.

1-     امور زمینی از قبیل ( هموارکاری ، پرکاری ، کندن کاری ).

2-      امور بنای از قبیل  (سنگ کاری ، خشت کاری ).

3-     امورکانکریت ریزی به شمول قالب بندی، بیره بندی  و بسته کاری سیخ گول.

4-     امور پلستر کاری و فرش هی تزیناتی.

5-     امور نجاری مع ملحقات آن از قبیل نصب آهن جامه و شیشه شانی.

6-     امور قیچی و آهن پوش

7-     امور رنگمالی وبعضی امورات کوچک دیگر از قبیل ترانسپورت   مواد و ویران کاری تعمیرات کهنه ونصب جر کنی برای لین های برق و غیره را دارا می باشد.

این لایحه تا حدی زیاد مشکلات انجنیران را در پروسه برآورد حل نموده و حتی تا امروز میتوان از این لایحه به شکل یک استندرد به سطح کشور خویش استفاده نمود.

 

طرق برآورد پروسه های کاری یک پروژه  عمومآ حاوی فعالیت های ذیل می باشد.

 

 

 

1- هموار کاری وپرکاری

 

این پروسه عمومآ در مرحله اول کاری  پروژه ها  آغاز می گردد تا بتوانیم موقعیت  تعمیر یا ساختمان را که در نظراست تا سنگ تهداب آن گذاشته شود به شکل درست واساسی در ساحه انتخاب نمود.

قابل ذکر است یک قسمت از نورم را که جهت اجرای این پروسه کاری قابل استفاده می باشد ضم جدول (2) خواهیم ساخت ولی جهت معلومات بیشتر می توان لایحه طاقت کار را مطالعه نمود.

جدول (2) ارايه نورم ها در مورد هموار كاري و پركاري مي باشد.

شماره

نوع فعالیت

واحد

مقدار کار

کارگر ماهر

کارگر غیر ماهر

1

هموار کاری زمین الی 10 سانتی متر

متر مربع

1 مترمربع

0.01 MD/m²

0.04 MD/m²

2

هموار کاری و چمن کاری ساحه

متر مربع

1 مترمربع

0.025MD/m²

0.08 MD/m²

3

پرکاری توسط گل بیدون تپک کاری

متر مکعب

1مترمکعب

0

0.08 MD/m³

4

پرکاری توسط مواد غیر قابل نفوذ

متر مکعب

1مترمکعب

0

0.05 MD/m³

5

پركاري و تپك كاري در تهدابها

متر مکعب

1مترمکعب

0

0.15 MD/m³

6

پركاري و تپك كاري در فرش ها

متر مکعب

1مترمکعب

0

0. 05 MD/m³

7

پركاري در عمق بيشتر از 3 متر

متر مکعب

1مترمکعب

0

0.10 MD/m³

8

پركاري در عقب ديوار ها

متر مکعب

1مترمکعب

0

0.10 MD/m³

 

2- تخریب  کاری   (Demolition)

 در کشور ها ی رو به انکشاف زمانیکه بخواهند شهر ها را مطابق به ضرورت روز عیار سازند ضرورت احساس مي گردد تا بعضی از ساختمان ها را که كهنه اند و یا هم در جاهای قرار دارند که سد راه برای پیشرفت گردیده است تخریب نموده و به عوض ان ساحا ت مطابق به ما ستر پلان جديد اعما ر گردد، بنآ ضرورت احساس می گردد تا در مورد طاقت کار ونورم های مربوط به تخریب کاری نیز معلومات کافی در دست داشته باشیم.

پروسه تخریب کاری مطابق نورم عمومآ شامل انتقال مواد الی فاصله 2 متر می باشد.

(م1-فصل دوم كندن كاري صفحه 11)

در ذیل جدول (3) نشا ندهنده نورم هاي مي باشد كه  میتوان به رویت آن طاقت کار را در پروسه تخریب  کاری تعمیرات تعین نمود.

 

 

 

 

جدول (3) نورم ها در مورد تخريب كاري.

شماره

نوع فعالیت

واحد

مقدار کار

کارگر ماهر

کارگر غیر ماهر

1

تخریب سنگ کاری خامه در دیوارها

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.65 MD/m³

2

تخریب سنگ کاری پخته در دیوارها

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.70 MD/m³

3

تخریب دیوار های پخسه

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.55 MD/m³

4

تخریب دیوار های خشت خامه

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.60 MD/m³

5

تخریت دیوار های خشت پخته

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.80 MD/m³

6

تخریب کانکریت های بیدون سیخ

متر مکعب

1 مترمکعب

0.05 MD/m³

2.00 MD/m³

7

تخریب کانکریت های سیخ دار

متر مکعب

1 مترمکعب

0.05 MD/m³

3.00 MD/m³

8

کندن دروازه و کلکین به شمول انتقال آن

متر مربع

متر مربع1

0.15 MD/m²

0.02 MD/m²

9

تخریب آهن پوش چپات و گولک دار

متر مربع

متر مربع1

0.03 MD/m²

0.05 MD/m²

10

تخریب فرش و دیوار های مرمر

متر مربع

متر مربع1

0.02 MD/m²

0.15 MD/m²

11

تخریب فرش و دیوارهای کاشی

متر مربع

متر مربع1

0.03 MD/m²

0.25 MD/m²

12

تراش نمودن کاگل از روی دیوارها

متر مربع

متر مربع1

0

0.06 MD/m²

13

تخريب كاري در مسطح هاي چوبي

متر مربع

متر مربع1

0

0.10 MD/m²

14

تخريب كاري در مسطح هاي گچي

متر مربع

متر مربع1

0

0.10 MD/m²

نوت: جهت دریافت معلومات مکمل میتوان به فصل نهم امور تخريب ساختمانها در لايحه طاقت كار مراجعه نمود.

مثال:

(Excavation)   3- کندن کاری

 

این فعالیت بعد از هموارکاری ساحه درپروژه ها آغاز می گردد، واحد آن متر مکعب بوده و زمانیکه خواسته باشیم تا این فعالیت شروع گردد  باید یک مطالعه دقیق از ساحه در دسترس باشد چون این پروسه کاری مربوط می گردد به نوعيت زمین که در مجموع در كتاب ها به هشت نوع تقسيم گرديده كه هر كدام به نوبه خود داراي نورم جداگانه مي باشد كه در ذيل به شكل خلاصه معرفي خواهد گرديد.

 

شماره         قسم زمین                                       تفصیلات زمین

1-             قسم (1)                     دارای ریگ و جغل سست بوده و قطر جغل آن الی 7 ملی متر می باشد.

2-              قسم (2)                     زمین زراعتی به شمول ریشه های درخت به قطر الی 10 ملی متر.

3-             قسم (3)                     زمین سخت دارای جغل به قطر 40 ملی متر بیدون ریشه ها.

4-             قسم (4)                     مواد سخت فشرده شده ذخيره شده طبيعي كه به شكل طبقه ها بالاي يك             

                                                 ديگر واقع باشد.

5-              قسم (5)                     سنگ هاي كلوله الي وزن 50 كيلو گرام ومواد جوش خورده و به هم

                                               بافت خورده با سنگ ريزه هاي درشت.

6-             قسم (6)                     جغل هاي درشت و بزرگ كه با سنگ و گل فشرده شده و بافت خورده

                                                باشد و يا هم زمينيكه داراي منگ سخت آب نارسيده طبيعي باشد.

7-             قسم (7)                     زمينيكه داراي صخره هاي خورد شده و درز شده طبيعي باشد يا هم

                                                زمينيكه داراي سنگ ريزه هاي كه متشكل از سنگ هاي بزرگ طبيعي

                                               تكه و پارچه شده باشد و به شكل طبقه ها الي ارتفاع 50 سانتي متر باشد.

8-             قسم (8)                     زمينيكه داراي صخره ها و سنگ هاي بسيار سخت باشد كه عمومآ در اين نوع از

                                               زمين جهت كندن كاري از مواد انفلاقيه استفاده به عمل مي آيد.

                                                      

جهت معلومات بیشتر معلومات در باره نورم آنها نیز توسط جدول ذیل ارایه می گردد.

شماره

نوع فعالیت

واحد اندازه گیری

مقدار کار

کارگر ماهر

کارگر غیر ماهر 

1

کندن کاری در زمین قسم (1)

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.25 MD/m³

2

کندن کاری در زمین قسم (2)

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.30 MD/m³

3

کندن کاری در زمین قسم (3)

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.65 MD/m³

4

کندن کاری در زمین قسم (4)

متر مکعب

1 مترمکعب

0

0.85 MD/m³

5

کندن کاری در زمین قسم (5)

متر مکعب

1 مترمکعب

0

1.50 MD/m³

6

کندن کاری در زمین قسم (6)

متر مکعب

1 مترمکعب

0

2.00 MD/m³

7

کندن کاری در زمین قسم (7)

متر مکعب

1 مترمکعب

0.06 MD/m³

3.00 MD/m³

8

کندن کاری در زمین قسم (8)

متر مکعب

1 مترمکعب

0.10 MD/m³

0.85 MD/m³

* هدف از MD/m³ این است که  برای فی واحد کار چه مقدار کارگر در نظر گرفته شده است .    

+ نوشته شده در  یکشنبه هفتم شهریور 1389ساعت 10:50  توسط انجنیر سید محمد اقبالی  |